NIS2 · Κυβερνοασφάλεια
Ασφάλεια δικτύων και πληροφοριακών συστημάτων για βασικές και σημαντικές οντότητες.
Τι είναι
Η NIS2 αντικαθιστά την πρώτη Οδηγία NIS και διευρύνει σημαντικά τον κύκλο των υπόχρεων. Στην Ελλάδα ενσωματώθηκε με τον ν. 5160/2024, που ορίζει την Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας (ΕΑΚ) ως αρμόδια αρχή και θεσπίζει μητρώο οντοτήτων, υποχρεώσεις διαχείρισης κινδύνων, αναφορά περιστατικών και εποπτεία με διοικητικές κυρώσεις.
Για τους φορείς του Δημοσίου η συμμόρφωση δεν είναι τεχνικό ζήτημα μόνο: απαιτεί πράξεις οργάνων διοίκησης, ορισμό υπευθύνων, πολιτικές και τεκμήρια. Οι προθεσμίες μετρούν από διαφορετικές αφετηρίες (ισχύς νόμου, ΚΥΑ, παραλαβή εγκυκλίου), γι' αυτό κάθε ημερομηνία στο Symmorfosys συνοδεύεται από τον κανόνα από τον οποίο προκύπτει.
Ποιους αφορά
Φορείς της κεντρικής διοίκησης, ΝΠΔΔ και εποπτευόμενοι οργανισμοί ως βασικές οντότητες από 27/11/2024. Οι ΟΤΑ α΄ βαθμού (Δήμοι) από 27/11/2026 (ΚΥΑ 2267/2025). Στον ιδιωτικό τομέα, επιχειρήσεις των τομέων των Παραρτημάτων Ι και ΙΙ της Οδηγίας (ενέργεια, μεταφορές, τράπεζες, υγεία, ύδρευση, ψηφιακές υποδομές, διαχείριση υπηρεσιών ΤΠΕ, ταχυδρομικές υπηρεσίες, τρόφιμα, μεταποίηση κ.ά.) ανάλογα με μέγεθος και κρισιμότητα.
Τι απαιτεί
- Εγγραφή στο Μητρώο Οντοτήτων της ΕΑΚ (nis2register.cyber.gov.gr) και επικαιροποίηση των στοιχείων.
- Ορισμός Υπευθύνου Ασφάλειας Πληροφοριών και Δικτύων (ΥΑΣΠΕ) και δήλωσή του στην ΕΑΚ.
- Έγκριση των μέτρων διαχείρισης κινδύνων κυβερνοασφάλειας από το όργανο διοίκησης (άρ. 14 παρ. 1 ν. 5160/2024), με αναρτητέα πράξη (ΑΔΑ).
- Εφαρμογή τεχνικών και οργανωτικών μέτρων: πολιτικές ασφάλειας, διαχείριση περιστατικών, επιχειρησιακή συνέχεια και εφεδρικά αντίγραφα, ασφάλεια εφοδιαστικής αλυσίδας, έλεγχος πρόσβασης, κρυπτογράφηση, πολυπαραγοντική ταυτοποίηση, εκπαίδευση προσωπικού.
- Αναφορά σημαντικών περιστατικών: έγκαιρη προειδοποίηση εντός 24 ωρών, κοινοποίηση εντός 72 ωρών, τελική έκθεση εντός ενός μήνα. Αποδέκτης στην Ελλάδα το CSIRT της ΕΥΠ, με ταυτόχρονη ενημέρωση της ΕΑΚ (άρ. 16 παρ. 1 ν. 5160/2024).
- Εκπαίδευση των μελών του οργάνου διοίκησης στην κυβερνοασφάλεια και εποπτεία της εφαρμογής των μέτρων.
- Εγκύκλιος ΕΑΚ 20718/2026: MFA σε διαχειριστικούς λογαριασμούς και λογαριασμούς προμηθευτών εντός 90 ημερών από την παραλαβή, σχέδιο μετάπτωσης ηλεκτρονικού ταχυδρομείου εντός 90 ημερών, MFA σε λοιπούς λογαριασμούς με πρόσβαση από το διαδίκτυο εντός 180 ημερών, ολοκλήρωση μετάπτωσης εντός 10 μηνών.
- Διοικητικές κυρώσεις για φορείς του Δημοσίου από 20.000 έως 500.000 ευρώ ανά παράβαση (άρ. 26 παρ. 8 ν. 5160/2024).
Χρονοδιάγραμμα
- 14/12/2022Έκδοση της Οδηγίας (ΕΕ) 2022/2555Δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ στις 27/12/2022.
- 16/01/2023Έναρξη ισχύος της ΟδηγίαςΕίκοσι ημέρες μετά τη δημοσίευση.
- 17/10/2024Προθεσμία ενσωμάτωσης στα κράτη μέληΗ Ελλάδα ενσωμάτωσε με καθυστέρηση ενός μήνα.
- 27/11/2024Έναρξη ισχύος ν. 5160/2024Οι φορείς της κεντρικής διοίκησης και τα ΝΠΔΔ υπάγονται ως βασικές οντότητες από την ημερομηνία αυτή.
- 27/02/2025Τρίμηνο από την ισχύ του νόμουΑφετηρία για τις πρώτες υποχρεώσεις των βασικών οντοτήτων: εγγραφή στο μητρώο, ορισμός ΥΑΣΠΕ, έγκριση μέτρων διαχείρισης κινδύνων από το όργανο διοίκησης.
- 08/06/2026Εγκύκλιος ΕΑΚ 20718 ΕΞ 2026Μέτρα MFA και μετάπτωσης ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Οι προθεσμίες μετρούν από την ημερομηνία παραλαβής από κάθε φορέα, όχι από την έκδοση.
- 27/11/2026Έναρξη υποχρεώσεων για ΟΤΑ α΄ βαθμούΚΥΑ 2267/2025. Αφορά μόνο τους Δήμους· τα λοιπά ΝΠΔΔ δεν καλύπτονται από την παράταση.
Συχνά ερωτήματα
Είμαστε ΝΠΔΔ. Ισχύει για εμάς η παράταση έως 27/11/2026;
Όχι. Η παράταση της ΚΥΑ 2267/2025 αφορά αποκλειστικά τους ΟΤΑ α΄ βαθμού (Δήμους). Τα ΝΠΔΔ και οι φορείς της κεντρικής διοίκησης υπάγονται ως βασικές οντότητες από 27/11/2024.
Πού αναφέρουμε ένα περιστατικό κυβερνοασφάλειας;
Στο CSIRT της ΕΥΠ, με ταυτόχρονη ενημέρωση της ΕΑΚ (άρ. 16 παρ. 1 ν. 5160/2024). Έγκαιρη προειδοποίηση εντός 24 ωρών, κοινοποίηση εντός 72 ωρών, τελική έκθεση εντός μήνα.
Από πότε μετρούν οι 90 ημέρες της εγκυκλίου για το MFA;
Από την ημερομηνία που ο φορέας παρέλαβε την εγκύκλιο (αριθμός πρωτοκόλλου εισερχομένου), όχι από την ημερομηνία έκδοσής της (08/06/2026).