ΥΠΠΑ · Προστασία Αναφερόντων
Εσωτερικοί δίαυλοι αναφοράς παραβιάσεων και προστασία όσων αναφέρουν.
Τι είναι
Ο ν. 4990/2022 ενσωμάτωσε την Οδηγία για τους «μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος». Κάθε υπόχρεος οργανισμός διαθέτει εσωτερικό δίαυλο αναφορών, ορίζει Υπεύθυνο Παραλαβής και Παρακολούθησης Αναφορών (ΥΠΠΑ) και εφαρμόζει διαδικασία με συγκεκριμένες προθεσμίες και εγγυήσεις εμπιστευτικότητας.
Η Εθνική Αρχή Διαφάνειας λειτουργεί τον εξωτερικό δίαυλο. Η απαγόρευση αντιποίνων προστατεύει τον αναφέροντα και ανατρέπει το βάρος απόδειξης σε βάρος του οργανισμού.
Ποιους αφορά
Φορείς του δημόσιου τομέα και επιχειρήσεις με 50 ή περισσότερους εργαζομένους. Προβλέπονται εξαιρέσεις για μικρούς Δήμους και για ορισμένες μικρές οντότητες (προς επιβεβαίωση ανά περίπτωση από τη νομική ομάδα).
Τι απαιτεί
- Σύσταση εσωτερικού διαύλου αναφορών με εγγυήσεις εμπιστευτικότητας.
- Ορισμός ΥΠΠΑ και δημοσιοποίηση των στοιχείων του.
- Βεβαίωση παραλαβής αναφοράς εντός επτά εργάσιμων ημερών και ενημέρωση του αναφέροντος εντός τριών μηνών.
- Τήρηση αρχείου αναφορών και διαδικασία διερεύνησης.
- Πολιτική κατά των αντιποίνων και ενημέρωση εργαζομένων για τους διαύλους.
- Συμμόρφωση με τον GDPR κατά την επεξεργασία των αναφορών.
Χρονοδιάγραμμα
- 23/10/2019Έκδοση της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1937
- 17/12/2021Προθεσμία ενσωμάτωσης
- 11/11/2022ν. 4990/2022Ενσωμάτωση στο ελληνικό δίκαιο.
- 11/05/2023Υποχρέωση για οντότητες με 250+ εργαζομένουςΈξι μήνες από την έναρξη ισχύος του νόμου.
- 17/12/2023Υποχρέωση για οντότητες με 50 έως 249 εργαζομένους
Συχνά ερωτήματα
Μπορεί ο ΥΠΠΑ να είναι ο DPO ή ο ΥΑΣΠΕ;
Ο νόμος απαιτεί ανεξαρτησία και αποφυγή σύγκρουσης συμφερόντων. Η σώρευση ρόλων εξετάζεται κατά περίπτωση· συχνά προτιμάται διακριτό πρόσωπο ή εξωτερικός συνεργάτης.